Laureat Grand Prix
Festiwalu "Złote Formaty" 2010

Nowy Korczyn

Informacje praktyczne

  • Informacje szczegółoweZwińRozwiń
    • Powiat:
      buski
    • Gmina:
      Nowy korczyn
    • Adres:
      Nowy Korczyn
    • Kod pocztowy:
      28-136
    • Szerokość geograficzna:
      50.2991667
    • Długość geograficzna:
      20.8088889
    • Region turystyczny:
      Busko-Zdrój i okolice
    • Telefon:
      +48 511 299 988
  • Opis

    Wieś położona w pobliżu Buska-Zdroju. Przepływa przez nią rzeka Nida, która wkrótce uchodzi do Wisły. Pierwotnie Nowy Korczyn był osadą handlową na szlaku prowadzącym z Krakowa na Ruś Kijowską. W 1258 r. książę Bolesław Wstydliwy lokował miasto, nazwane dla odróżnienia od sąsiedniego Korczyna (obecnie Stary Korczyn) Nowym Miastem Korczynem. Nazwy tej używano do 2. poł. XIX w. Dokument lokacyjny stał się wzorem dla kilku później zakładanych miast. Jeszcze przed lokacją miasta, w 1257 r., książę Bolesław, wraz ze swoją żoną Kingą, ufundowali klasztor Franciszkanów. Pod koniec panowania Władysława Łokietka w Nowym Korczynie wzniesiono drewniany kościół pw. Św. Trójcy.

    Kościół klasztorny pw. św. Stanisława

    Rozwijające się miasto zostało zniszczone podczas najazdu wojsk ruskich w 1300 r. Spalił się wtedy także drewniany zamek książęcy. Nową budowlę, na prawym brzegu Nidy, wzniósł Kazimierz Wielki. Zamek stał się jedną z głównych siedzib królewskich w kraju. Nowy Korczyn otoczono murami i zabezpieczono sztucznym jeziorem, zwanym Czartoria. Na zamku często przebywał dwór królewski. Władcy podejmowali tu ważne decyzje i przyjmowali najważniejsze delegacje, w tym także poselstwa zagraniczne. Samo miasto stało się miejscem zjazdów politycznych i zgromadzeń szlachty. Kwitły handel i rzemiosło. W 1564 r. znajdowały się tu 148 domy mieszczańskie, 19 warzelni piwa i 22 słodownie, wodociągi i łaźnie. Miasto posiadało własną wagę ze specjalną, uznawaną w całym kraju, miarą nowokorczyńską. Sto lat później liczba domów wynosiła 266. Nowy Korczyn podupadł po najazdach szwedzkich w XVII i XVIII w. Wtedy też zniszczał zamek, którego pozostałości rozebrano po 1776 r. Obecnie na powierzchni ziemi nie ma po nim nawet śladu. Zgodnie z tradycją materiał wykorzystano do budowy synagogi, wzniesionej na przeciwległym brzegu Nidy.
    Po powstaniu styczniowym Nowy Korczyn utracił prawa miejskie. Obecnie jest stolicą gminy zamieszkiwaną przez ok. tysiąc mieszkańców.

    Miejsca, które warto zobaczyć
    Kościół klasztorny pw. św. Stanisława (o prezbiterium zamkniętym ścianą prostą) został rozbudowany przez Kazimierza Wielkiego. Wnętrze i fasada zostały całkowicie zbarokizowane, ale zachowały się fragmenty wczesnogotyckiej polichromii z XIII–XIV w. Jedyne zachowane skrzydło klasztoru – wschodnie – zajmuje obecnie plebania.

    Kościół pw. Św. Trójcy. W XVI w. był on drewniano-murowany i należał do zakonu jezuitów, którzy planowali utworzyć w mieście kolegium. W 1610 r. rozpoczęto budowę obecnej, całkowicie murowanej świątyni. Fara ma charakter gotycko renesansowy. Zwracają uwagę okazała fasada zachodnia i dwa arkadowe ogrójce przylegające do prezbiterium. Z połowy XVII w. pochodzą dwie duże kaplice boczne, dobudowane do nawy od północy i południa. W następnym stuleciu od północy wzniesiono mniejszą kaplicę, w ołtarzu której znajduje się późnogotycka płaskorzeźba Opłakiwania Chrystusa, stanowiąca środkową część zaginionego tryptyku.

    Synagoga – budowla w stylu klasycystycznym, na planie prostokąta z portykiem na fasadzie zachodniej. Na ścianie wschodniej obszernej sali modlitewnej zachował się Aron ha-kodesz.

    Synagoga

    Tzw. Dom Długosza zwany też Akademią stoi w rogu obszernego rynku. Budynek pochodzi prawdopodobnie z XVI w., ale zgodnie z tradycją to tutaj słynny historyk miał pobierać nauki w szkole. Jest to możliwe, gdyż początki nowokorczyńskiej oświaty sięgają XIII w., ale sądzić należy raczej, że nazwa Akademia może odnosić się do kolegium jezuickiego. Możliwe też że Długosz, jako kanonik krakowski, był właścicielem kamienicy. W przyziemiu i piwnicy budynku zachowały się sklepienia kolebkowe i kolebkowe z lunetami. Osią jest przelotowa sień. Piętro dobudowano w późniejszym okresie.

    Kwatera Piłsudskiego – po przeciwnej stronie rynku znajduje się mocno zrujnowany dom, w którym w 1914 r. mieściła się kwatera Józefa Piłsudskiego. Parter budynku został wzniesiony z kamienia, a piętro jest drewniane. Od strony ulicy Piłsudskiego zachował się kamienny portal prowadzący do wąskiej sieni przelotowej.

    Źródło św. Kingi znajdujące się na peryferiach miejscowości – zgodnie z miejscową tradycją – ma mieć właściwości lecznicze. W roku 1820 wzniesiono przy nim figurę świętej.

    Cmentarz z 1. poł. XIX w., zwany jest rosyjskim lub ruskim, gdyż podczas zaborów chowano tu m.in. carskich żołnierzy i urzędników, stacjonujących w przygranicznym wówczas mieście. Podczas I wojny światowej w Nowym Korczynie służył w wojsku jako wachmistrz słynny później dowódca radziecki Siemion Budionny, którego krewnego pochowano na cmentarzu. Przy kaplicy cmentarnej rośnie glediczia trójcierniowa sprowadzona z ogrodu botanicznego w Krakowie.

    Atrakcje „wodne”. Ok. 1 km na południe od centrum Nowego Korczyna znajduje się przeprawa promowa przez Wisłę, zaś na rzece Nidzie zorganizowano przystań kajakową.
    Cezary Jastrzębski

    Informacje praktyczne:
    Punkt Informacji Turystycznej w Nowym Korczynie
    ul. Rynek 16
    28-136 Nowy Korczyn
    tel. +48 511 299 988
    turystyka@nowykorczyn.pl

    Informacji udziela również Regionalne Centrum Informacji Turystycznej w Kielcach
    ul. Sienkiewicza 29
    25-007 Kielce
    tel. 41 348 00 60
    e-mail: informacja@swietokrzyskie.travel

    Lokalizacja

    Hidden text line that is needed to fix map width
    • 20.8088889
    • 50.2991667
    • Nowy Korczyn
    • Nowy Korczyn