Audioprzewodnik

Audioprzewodnik

Powrót do listy nagrań

Kaplica w Mroczkowie

Transkrypcja

Kaplica świętego Rocha w Mroczkowie.

Drewniana kaplica w Mroczkowie jest pamiątką dawnej religijności mieszkańców oraz przemysłowej historii okolicy. Według miejscowej tradycji powstała jako podziękowanie za ustanie zarazy. Jej patron, święty Roch, był czczony jako opiekun chorych i obrońca przed epidemiami.

Dokładna data budowy zachowanej kaplicy pozostaje nieznana. Wiadomo, że świątynię pod tym wezwaniem odnotowano w Mroczkowie już w tysiąc siedemset pięćdziesiątym dziewiątym roku. Nie ustalono jednak, czy był to ten sam budynek, później remontowany, czy jego poprzednik.

Najbardziej charakterystyczną cechą kaplicy jest kształt jej głównej części. Aby go sobie wyobrazić, pomyślmy o wydłużonym prostokącie, któremu ścięto wszystkie cztery narożniki. Powstała w ten sposób figura ma osiem boków. Taki właśnie zarys mają ściany dawnej nawy, czyli przestrzeni przeznaczonej dla wiernych.

Kaplicę zbudowano z drewna, układając poziome belki jedna na drugiej i łącząc je w narożnikach. Z zewnątrz ściany osłaniają pionowe deski. Nad nimi wznosi się dach o ośmiu połaciach, pokryty gontem, czyli niewielkimi drewnianymi deseczkami. Dach wieńczy czworoboczna wieżyczka na mały dzwon, nazywana sygnaturką.

Dzisiejsza bryła jest bardziej rozbudowana niż pierwotna kaplica. Od zachodu przedłużono dawny przedsionek, tworząc dodatkową przestrzeń dla wiernych. Do głównej części dołączono także boczne pomieszczenia. Wschodni kraniec wnętrza pełni funkcję prezbiterium, czyli miejsca sprawowania liturgii przy ołtarzu.

Wyposażenie opowiada o związkach mieszkańców z miejscowym przemysłem. W tysiąc osiemset pięćdziesiątym szóstym roku właściciele i pracownicy cegielni w pobliskim Sołtykowie ufundowali ołtarz główny. Jego zachowana, dekoracyjna nastawa jest późniejsza. Powstała pod koniec dziewiętnastego wieku w stylu neobarokowym, nawiązującym do sztuki baroku. W tysiąc osiemset dziewięćdziesiątym roku ołtarz poświęcił biskup sandomierski Antoni Franciszek Sotkiewicz.

Nietypowym elementem wyposażenia jest ambona połączona z konfesjonałem. W jednym sprzęcie zestawiono dwie funkcje: podwyższone miejsce do wygłaszania kazań oraz miejsce spowiedzi.

Dawne źródła wspominają również o drugiej patronce kaplicy, świętej Barbarze. Jej wizerunek otaczali czcią miejscowi górnicy i hutnicy. Obecność tej świętej przypomina, że życie okolicznych osad przez stulecia wiązało się z wydobyciem i obróbką surowców.

W tysiąc dziewięćset pięćdziesiątym siódmym roku przy kaplicy utworzono parafię. Niewielka świątynia służyła odtąd jako kościół parafialny. Po wybudowaniu w sąsiedztwie nowego kościoła powróciła do funkcji kaplicy.