Audioprzewodnik

Audioprzewodnik

Powrót do listy nagrań

Klimontów - Bruno Jasieński

Transkrypcja

W Klimontowie przyszedł na świat Bruno Jasieński, poeta, prozaik i jeden z twórców polskiego futuryzmu. Urodził się siedemnastego lipca tysiąc dziewięćset pierwszego roku jako Wiktor Bruno Zysman. Jego ojciec, Jakub Zysman, był miejscowym lekarzem i społecznikiem. Rodzina mieszkała w domu znanym jako kamienica Lubomirskich.

Z rodzinnym miasteczkiem wiąże się pewien mniej znany rozdział życia pisarza. Jako młody człowiek Jasieński wracał do Klimontowa. W latach od tysiąc dziewięćset dziewiętnastego do tysiąc dziewięćset dwudziestego trzeciego prowadził tu teatr amatorski. Przedstawienia odbywały się w dawnym klasztorze dominikanów, a na scenie występowali mieszkańcy miasteczka.

Razem z Jasieńskim przygotowali między innymi „Wesele” i „Sędziów” Stanisława Wyspiańskiego oraz „Ich czworo” Gabrieli Zapolskiej. Niektórzy aktorzy uczyli się swoich ról ze słuchu. Ktoś czytał im kwestie na głos, a oni zapamiętywali słowa. Jak wspominali uczestnicy przedstawienia, zdania z „Wesela” tak weszły im w pamięć, że posługiwali się nimi także w codziennych rozmowach.

W tym samym czasie Jasieński szukał nowych sposobów pisania poezji. Jako futurysta eksperymentował nawet z pisownią: zapisywał słowa tak, jak je wymawiano. Wydał tom wierszy „But w butonierce”. Butonierka to niewielki otwór w klapie marynarki, w którym można umieścić kwiat. U Jasieńskiego jego miejsce zajmuje but. Już sam tytuł pozwala usłyszeć grę słów, którą tak chętnie się posługiwał.

Później napisał między innymi poemat „Słowo o Jakubie Szeli” i powieść „Palę Paryż”. Związał się z ruchem komunistycznym i zamieszkał w Związku Radzieckim. Choć popierał tamtejszy system, sam padł ofiarą stalinowskiego terroru. W tysiąc dziewięćset trzydziestym ósmym roku został rozstrzelany. Miał trzydzieści siedem lat.

W Klimontowie zapamiętano go również jako młodego poetę, który zaprosił mieszkańców do wspólnego teatru. Do miejscowego przedstawienia „Wesela” napisał własny wierszowany wstęp. W relacjach uczestników zachowały się takie słowa:

„Przychodzę tu
Budzić ze snu
Was, polscy obywatele
Na Wesele! Na Wesele!”