Kościół świętego Wawrzyńca i świętej Katarzyny w Lipie.
Kościół w Lipie łączy dwie części powstałe w różnych stuleciach: drewnianą świątynię i starszą od niej murowaną kaplicę. To właśnie ta kaplica jest zachowanym fragmentem wcześniejszego kościoła.
Parafia istniała tutaj już przed tysiąc czterysta szesnastym rokiem. Obecny drewniany kościół ufundował w tysiąc siedemset sześćdziesiątym pierwszym roku Ignacy Strzembosz, miejscowy dziedzic, pełniący urząd podczaszego podlaskiego. Świątynię poświęcono trzy lata później.
Aby wyobrazić sobie jej układ, pomyślmy o wydłużonym budynku złożonym z dwóch połączonych przestrzeni. Większa, prostokątna część to nawa, przeznaczona dla wiernych. Dalej znajduje się węższe prezbiterium z ołtarzem głównym. Jego zakończenie tworzy kilka ścian ustawionych pod kątem. Prezbiterium skierowane jest ku wschodowi.
Drewniane ściany wykonano w konstrukcji zrębowej. Belki ułożono poziomo, jedna na drugiej, i połączono w narożnikach. Z zewnątrz osłaniają je deski.
Do południowego boku nawy przylega murowana kaplica świętej Rozalii. Powstała około tysiąc sześćset trzydziestego szóstego roku, a więc ponad sto lat przed obecną drewnianą świątynią. Pierwotnie była poświęcona Matce Bożej Różańcowej. Jej budowę zainicjowali proboszcz Wawrzyniec Tadajewski i dziedzic Bartłomiej Ruszeński. Kiedy stary kościół zastępowano nowym, kaplicę zachowano i połączono z nową nawą.
We wnętrzu przestrzeń nad nawą zamyka drewniana konstrukcja przypominająca sklepienie kolebkowe. Jej kształt można porównać do wnętrza przeciętej wzdłuż rury, tworzącej nad głowami szeroki łuk. Nad prezbiterium znajduje się strop, którego płaska część środkowa przechodzi przy ścianach w ukośne powierzchnie. Kaplica świętej Rozalii otwiera się do nawy dużym, łukowato zakończonym przejściem.
Ołtarz główny pochodzi z okresu gruntownego remontu kościoła w tysiąc osiemset siedemdziesiątym piątym roku. Umieszczony w nim obraz Matki Bożej z Dzieciątkiem jest jednak starszy, siedemnastowieczny. Już w tysiąc siedemset dziewięćdziesiątym trzecim roku proboszcz Franciszek Sadowski zlecił malarzowi z Końskich jego odnowienie. W sporządzonym wówczas zapisie określił obraz jako bardzo stary.
W ołtarzach bocznych znajdują się osiemnastowieczne wizerunki świętego Jana Nepomucena i świętego Walentego. Kaplica świętej Rozalii mieści dwa barokowe ołtarze z końca siedemnastego wieku.
Wśród zabytkowego wyposażenia wyróżnia się także kamienna chrzcielnica o gotyckich formach. Jej górna część, czyli czasza przeznaczona na wodę chrzcielną, ma siedem boków. Ten geometryczny kształt odróżnia ją od często spotykanych chrzcielnic o okrągłej misie.
Kościół w Lipie zachowuje ślady kolejnych pokoleń fundatorów i parafian. Starsza murowana kaplica, drewniana nawa oraz wyposażenie z różnych epok składają się na historię świątyni, którą przez stulecia rozbudowywano i odnawiano.

