Na kilka sierpniowych dni Nowa Słupia zmieni się w obozowisko starożytnych hutników z pierwszych wieków naszej ery. Kim byli dawni mieszkańcy Gór Świętokrzyskich? Jak wyglądało ich życie codzienne i ciężka praca przy produkcji cennego żelaza?
Tradycje Dymarek Świętokrzyskich w Nowej Słupi sięgają 1967 roku. Pretekstem do organizacji wydarzenia były odkrycia archeologiczne oraz utworzenie Muzeum Starożytnego Hutnictwa Świętokrzyskiego. Wydarzeniu od samego początku obok bogatej części kulturalnej zawsze towarzyszyła część archeologiczna poświęcona okresowi starożytności. Tak jest do chwili obecnej. Kwintesencją Dymarek, które wzięły swoją nazwę od pradawnych pieców hutniczych jest gremialna próba prezentacji produkcji żelaza metodami stosowanymi przez mieszkańców Łysogór około 2000 lat temu dla mieszkańców oraz turystów odwiedzających w tych dniach Nową Słupię. Właśnie na przełomie starej i nowej ery w dzisiejszych Górach Świętokrzyskich funkcjonowało największe centrum produkcji żelaza w całej Europie. To ewenement na skalę światową. Pokazuje w zupełnie nowym świetle role jakie pełniły te ziemie w systemie ówczesnej Europy. Aktualnie pokazy archeologiczne są zaaranżowane w spójne i kompleksowe prezentacje, happeningi i warsztaty nawiązujące do codziennego życia pradawnych mieszkańców w okresie starożytności, uzupełnione o inscenizacje związane z wpływami rzymskiej cywilizacji.
Dymarki zdobyły uznanie nie tylko wśród mieszkańców regionu, ale także w całej Polsce. Dziś, jako wydarzenie o ugruntowanej pozycji, łączą edukację historyczną z nowoczesną rozrywką.
W tym roku w dniach 15-16 sierpnia już po raz 58. zapłoną pod legendarną Łysa Górą słynne Dymarki. Zapowiadają się jako święto historii, kultury i muzyki, które po raz kolejny przyciągnie tłumy pasjonatów dawnych dziejów oraz fanów dobrej zabawy.
Główną atrakcją Dymarek pozostanie pokaz tradycyjnego wytopu żelaza w piecach ziemnych – zrekonstruowaną metodą stosowaną w pierwszych wiekach naszej ery. Obok rekonstruktorów zaprezentują się także rzemieślnicy i odtwórcy dawnych obozowisk, prezentując codzienne życie mieszkańców Gór Świętokrzyskich sprzed wieków. Goście będą mogli zobaczyć tradycyjne stroje, poznać dawne narzędzia i posmakować atmosfery historycznego pikniku.
Nie zabraknie również kultury ludowej. Podczas Dymarek odbędzie się XI Świętokrzyski Festiwal Kultury Ludowej. Na scenie zaprezentują się zespoły śpiewacze, zespoły pieśni i tańca, kapele oraz soliści. Występom towarzyszył będzie kiermasz twórców ludowych, warsztaty i animacje dla dzieci, wesołe miasteczko oraz pyszne regionalne jadło.
