Propozycja najdłuższej wycieczki rowerowej po Ponidziu łączącej historyczne miejscowości Nowy Korczyn i Wiślicę z uzdrowiskiem Solec-Zdrój. Na trasie zlokalizowanych jest szereg niezwykle atrakcyjnych miejsc takich jak: Chotel Czerwony z przepięknie położonym kościółkiem i kryształami gipsu wykształconymi w formie jaskółczych ogonów, gospodarstwo rybackie w Górkach, w skład którego wchodzą malownicze stawy oraz Zborów z pałacem (obecnie teren domu pomocy społecznej).
Wiślica
Dojazd i początek trasy
Początek i koniec wycieczki zlokalizowany jest na Rynku w Nowym Korczynie. Znajdują się tu miejsca parkingowe dla samochodów oraz przystanek komunikacji publicznej (busy/autobusy z Kielc).
Oznakowanie:
Brak, zaleca się korzystanie z aplikacji bądź pobranie śladu GPX
Nawierzchnia trasy:
- droga asfaltowa – 63 km (98,4%)
- droga gruntowa polna – 1 km (1,6%)
Utrudnienia na trasie:
Niektóre fragmenty trasy biegną wzdłuż dróg wojewódzkich o średnim natężeniu ruchu, krótki odcinek biegnie również po drodze krajowej nr 79, należy zachować szczególną ostrożność.
Nowy Korczyn - stanica kajakowa
Nowy Korczyn – dzisiejszy Nowy Korczyn to spokojne miasteczko położone przy ważnej dla regionu świętokrzyskiego drodze krajowej oraz w pobliżu mostu na Wiśle. Dawniej przez miejscowość prowadziły 2 ważne trakty handlowe - na Ruś i na Węgry. Dogodne położenie sprawiło, że w miasto to już od czasów średniowiecza inwestowali najznakomitsi polscy władcy m.in. Bolesław Wstydliwy wraz z żoną Kingą. Pełny rozkwit miasta przypadł jednak na czasy Kazimierza Wielkiego, kiedy to wybudowano tu potężny, murowany zamek. W drugiej połowie XVI w., po tym jak w 1557 r. miasto spustoszyli Szwedzi, miejscowość ożywili gospodarczo Żydzi, którzy otrzymali tu place pod budowę. Symbolem ostatecznego upadku była jednak uchwała Sejmu z 1776 r. zezwalająca na rozbiórkę zamku. Prawa miejskie Nowy Korczyn odzyskał dopiero 1 stycznia 2019 r.
Nowy Korczyn
Wiślica – miejscowość położona nad rzeką Nidą należy do grupy najstarszych miejscowości w Polsce, powstałych jeszcze przed powstaniem naszego państwa. Jej dzieje sięgają IX w. kiedy to była jednym z ważniejszych ośrodków na terytorium plemienia Wiślan. Najstarsze ślady wiślickiego osadnictwa (II poł. IX w.) odkryto na kulminacji Wyspy Miejskiej, w miejscu zw. Regia, gdzie odsłonięto resztki grodu. Wiślica posiada niezwykle interesującą i bogatą historię. Jej dzieje związane są z najwybitniejszymi postaciami historycznymi m.in. Władysławem Łokietkiem, Kazimierzem Wielkim czy Janem Długoszem.
Pawilon archeologiczny w Wiślicy
Kościół pw. św. Wawrzyńca w Gorysławicach – Gorysławice to wieś, pełniąca dawniej funkcję przedmieścia Wiślicy. Pierwotna świątynia została wybudowana w 1430 r. Na jej miejscu w 1535 r. z inicjatywy miejscowego proboszcza ks. Józefa Dałowicza został wzniesiony obecny kościół. Nawa kamiennej budowli jest w kształcie zbliżonym do kwadratu, z nieco węższym prezbiterium z dobudowaną od strony północnej zakrystią oraz barokową kaplicą przykrytą kopułą z latarnią. Umiejscowienie kaplicy na osi kościoła, a nie z jej boku, jest zjawiskiem dość rzadko spotykanym w architekturze sakralnej XVI i XVII w. W prezbiterium zachowało się pierwotne sklepienie sieciowe, fragmenty gotyckiej polichromii oraz gotycko – renesansowy portal prowadzący z prezbiterium do zakrystii. W ołtarzu głównym, wczesnobarokowym znajduje się obraz przedstawiający postacie św. św. Szczepana i Wawrzyńca w towarzystwie fundatora Jakuba Gromeckiego. Warto zwrócić uwagę na XVI-wieczną belkę tęczową, na której znajduje się barokowy krucyfiks oraz późnogotyckie figury Matki Bolesnej i św. Jana. Obecnie, kościół stanowi filię parafii wiślickiej.
Kościół pw. św. Bartłomieja w Chotlu Czerwonym – malowniczo położony na gipsowym wzniesieniu, kościół fundacji Jana Długosza, został wzniesiony w latach 1440 – 1450. Architektonicznie, świątynia składa się z kwadratowej nawy i przylegających do niej krucht – od strony południowej gotyckiej, zaś od strony zachodniej neogotyckiej. Do niewielkiego prezbiterium od strony zachodniej została dobudowana zakrystia. We wnętrzu zachowało się wiele elementów wystroju pierwotnej świątyni. Jednym z nich jest tablica erekcyjna z 1450 r. ulokowana nad portalem prowadzącym do nawy. Na tablicy zostały przedstawione postacie Matki Boskiej z Dzieciątkiem oraz św. św. Stefana i Hieronima. W nawie oraz w prezbiterium zobaczyć można sklepienia sieciowe ze zwornikami, na których widoczne są herby: w prezbiterium – Orzeł Polski, w nawie – Wieniawa oraz Dębno. Niezwykle cennym elementem gotyckiego wyposażenia świątyni jest znajdujący się na północnej ścianie nawy, gotycki krucyfiks pochodzący z 1400 r. We wczesnobarokowym ołtarzu głównym podziwiać możemy kolejny gotycki krucyfiks oraz rzeźby Matki Boskiej Bolesnej (z 1. poł. XV w.) oraz barokową rzeźbę św. Jana. Na zewnętrznej ścianie kościoła znajduje się zegar słoneczny. Kościelne wzgórze otacza niewysoki kamienny mur.
Wzniesienie, na którym został ulokowany kościół zbudowane jest z gipsów wielkokrystalicznych nazywanych także jaskółczymi ogonami. Tutaj również znajduje się wejście do groty o długości 20 m nazywanej „kuchnią proboszcza”. Wejście zostało zasłonięte kratą i nie ma możliwości dostania się do wnętrza.
Kościół w Chotlu Czerwonym
Figura Chrystusa Frasobliwego w Górkach – podstawę ikonografii Chrystusa Frasobliwego stanowi przedstawienie rozmyślającej postaci Jezusa Chrystusa w pozycji siedzącej, z głową podpartą na dłoni. Jego postać jest obnażona z szat, na głowie znajduje się korona cierniowa, a na ciele widoczne są ślady biczowania. Figura pochodzi prawdopodobnie z ok. XVIII wieku.
Gospodarstwo Rybackie w Górkach – gospodarka stawowa na tym obszarze rozwinęła się około 250 lat temu, lecz nie wyklucza się, że jej początki sięgają okresu średniowiecza. Gospodarstwo rybackie w Górkach obejmuje 34 stawy rybne, z których największe to: "Staw Królewski", "Staw Litewski", "Hetman", "Staw Krakowski", "Marian" czy "Kasztelan". Tym samym stanowi największą hodowlę w województwie świętokrzyskim oraz jedną z największych w Polsce południowo – wschodniej. Prowadzona jest tutaj hodowla takich ryb jak: karp, amur, tołpyga, szczupak, okoń, lin, sandacz, karaś. Gospodarstwo Górki jest położone na obszarach o unikalnych walorach przyrodniczych – stawy wraz z przyległymi łąkami i mokradłami doliny Nidy stanowią jedną z najważniejszych w Polsce ostoi ptaków wodno – błotnych. Prowadzona na tym terenie zrównoważona gospodarka stawowa w znacznym stopniu przyczynia się do ochrony przyrody, przede wszystkim poprzez zapewnienie siedlisk lęgowych dla dużych populacji ptaków, płazów i bezkręgowców wodnych.
Łowisko Górki
Łowisko Ostoja Górecka - położenie łowiska z dala od drogi, w pięknej okolicy sprzyja odpoczynkowi i relaksowi. W pięknych okolicznościach przyrody można łowić karpie, sumy, szczupaki, sandacze czy amury. Wielkość Łowiska wynosi 4,8ha, a średnia głębokość stawów to 1,5 m. Łowisko posiada 42 stanowiska. Dla każdego wędkarza przeznaczone jest 15-metrowe stanowisko. Właściciele Łowiska zapraszają zarówno wędkarzy indywidualnych jak i zorganizowane grupy oraz rodziny. Istnieje możliwość kilkudniowego pobytu z campingiem lub namiotem.
Łowisko Górki
Normobaria – na terenie gospodarstwa funkcjonuje komora normobaryczna stanowiąca najnowszą metodę tlenoterapii. Komora – to pomieszczenie, w którym ciśnienie powietrza, poziom tlenu, stężenie dwutlenku węgla i zawartość wodoru są dokładnie regulowane, aby stworzyć unikalne środowisko, które może być wykorzystywane do celów terapeutycznych.
Kościół pw. św. Katarzyny w Piasku Wielkim – zbudowany w około 1340 r. dzięki fundacji kasztelana krakowskiego Spycymira. W połowie XVI w. świątynia została przekształcona na zbór kalwiński, a następnie ariański. Dopiero w 1595 r. został ponownie konsekrowany. W wieku XIX świątynia mocno podupadła w ruinę, a obecny wygląd zawdzięcza odbudowie przeprowadzonej w latach 1898 – 1902. Kościół jest budowlą jednonawową z niższym i węższym prezbiterium, do którego od strony północnej przylega zakrystia. We wnętrzu zachował się ostrołukowy gotycki portal na ścianie południowej oraz bardzo ciekawy gotycko – renesansowy portal kamienny prowadzący z prezbiterium do zakrystii. Umieszczone w portalu herby Jastrzębiec i Warnia oraz widniejąca data 1521 r. wskazuje na czas powstania obiektu. Wyposażenie świątyni jest skromne, znajdujący się tu ołtarz główny z 1.poł. XIX w. został tu przeniesiony z kieleckiego kościoła pw. św. Wojciecha.
Parafia pw. św. Katarzyny, Piasek Wielki 119, 28-136 Piasek Wielki
Figura św. Antoniego Padewskiego w Sułkowicach – ta powstała prawdopodobnie na przełomie XVIII i XIX wieku figura została ulokowana w Sułkowicach w pobliżu skrzyżowania dróg od strony Kikowa i Piasku Małego. Postać świętego stojąca na postumencie, została przedstawiona jest w habicie zakonnym franciszkańskim z różańcem u pasa, w prawej dłoni trzyma lilie, natomiast w lewej księgę, na której siedzi Dzieciątko Jezus. Święty Antoni to patron dzieci, piekarzy, zakochanych, oraz osób i rzeczy zaginionych.
Święty Antoni w Sułkowicach
Pałac i park w Zborowie – wieś Zborów w XVI w. stanowiła gniazdo rodowe rodziny Zborowskich, z której wywodził się Samuel Zborowski. Kolejnymi właścicielami majątku w XVI w. stali się Tarnowscy, którzy prawdomównie wybudowali w tym miejscu okazały dwór. Obecny wygląd pałacu zawdzięczamy przebudowie dokonanej przez kolejnych właścicieli - Wielogłowskich, w 1803 r. W 1840 r. majątek został zakupiony przez założyciela uzdrowiska w Solcu – Zdroju – Karola Godeffroy. To dwupiętrowa budowla w stylu klasycystycznym z zachowanymi w części przyziemnej i na pierwszym piętrze śladami XVI-wiecznego dworu. Całość założenia parkowego dopełnia park krajobrazowy oraz kompleks budynków gospodarczych, do którego prowadzi wzniesiona w XIX w. brama wjazdowa. Z dawnego folwarku zachowały się spichlerz oraz budynek dawnej gorzelni pochodzące z XVIII w. Do roku 2007 w zabudowaniach pałacowych mieścił się dom opieki społecznej, który po tym okresie został przeniesiony do nowego budynku.
Figura Chrystusa Frasobliwego w Zborowie – figura wykonana w 1885 r. przez kamieniarza S. Pobieskiego. Kamienna rzeźba Chrystusa jest usytuowana na zwężającej się ku górze kolumnie, którą od frontu wieńczy pojedynczy motyw dekoracyjny putta - główka z postrzępionymi skrzydłami.
Uzdrowisko Solec-Zdrój i Łazienki Soleckie – historia miejscowości Solec – Zdrój sięga XV w., w tym czasie istniał tu kościół i parafia. W 1508 r. Solec waz z okolicznymi wioskami, w tym z wsią Zborów, przynależał do Andrzeja Zborowskiego. Rozwój tej miejscowości nastąpił w XVIII w. i miał swój związek z prowadzonymi na tym terenie pracami eksploatacyjnymi w celu poszukiwania złóż soli. Soli nie odkryto, ale pochodzącą z odwiertów wodę, zaczęto stosować w celach leczniczych. Postacią, która zasłużyła się dla rozwoju Solca, jako uzdrowiska był ówczesny właściciel – hrabia Karol Godeffroy.
Baseny Mineralne w Solcu-Zdroju
Z jego inicjatywy w 1837 r. został wybudowany pierwszy zakład kąpielowy oraz domy dla kuracjuszy, co stanowiło początek uzdrowiska. Dalszy rozwój uzdrowiska nastąpił na początku XX w. kiedy to właścicielami Solca byli bracia Romuald i Włodzimierz Daniewscy. Z tego okresu pochodzi obecny budynek Łazienek utrzymany w stylu klasycystycznym, wybudowany w latach 1922 – 1926.
Obecnie Uzdrowisko Solec – Zdrój dysponuje bogatą bazą noclegową i oferuje swoim kuracjuszom szeroki wachlarz zabiegów leczniczych oraz wykwalifikowaną kadrę medyczną. W miejscowości warto odwiedzić Park Zdrojowy, w którym znajduje się budynek Łazienek oraz dawna zabudowa uzdrowiskowa, w tym dwie wille „Prus” oraz „Irena”, należące do dawnych właścicieli miejscowości: Daniewskich oraz Dzianotów.
Solec Zdrój - Łazienki
Kościół pw. św. Jana Chrzciciela w Ostrowcach - początki parafii sięgają wieku XIII, pierwotna świątynia została wybudowana w 1292r r. z inicjatywy Jana Nejszona – prepozyta wiślickiego. W XVI w. kościół został przejęty przez innowierców a ponownie odzyskany przez katolików w 1602 r. Miejsce, to stanowi miejsce kultu maryjnego, dzięki obrazowi Matki Bożej z 2. poł. XVI w., którego autorem jest nieznany artysta pochodzący ze szkoły małopolskiej. We wnętrzu warto zwrócić uwagę na późnorenesansową tablicę dotyczącą odbudowy kościoła w 1600 r., klasycystyczną chrzcielnicę oraz na neogotyckie rzeźby. Na cmentarzu parafialnym znajduje się zbiorowa mogiła żołnierzy poległych na polu bitwy we wsi Ostrowce we wrześniu 1939 r.
Pomnik w Ostrowcach – jak podaje kronikarz Jan Długosz, na przełomie XIV i XV w. żył tutaj wojak króla Władysława Jagiełły – Jan Nasian de Ostrowce herbu Topór. Rycerz ten wsławił się zdobyciem chorągwi krzyżackiej w bitwie pod Koronowem 10 października 1410 r. Upamiętniając jego postać, w 2009 r. wystawiono pomnik. Był on pierwszym odnotowanym w źródłach mieszkańcem wsi.
Figura w Górnowoli – figura Matki Boskiej z XIX wieku.
Źródło: Podróże ku naturze - przewodnik wydany nakładem Urzędu Marszałkowskiego Województwa Świętokrzyskiego