Dość długa ale niezwykle malownicza wycieczka rowerowa zlokalizowana na zachód od Pińczowa. Prowadzi m.in. do słynnej stadniny koni w Michałowie oraz zabytkowego kościoła w Imielnie.
Znaczna jej część przebiega również w niezwykle malowniczej i spokojnej dolinie rzeki Mierzawy, gdzie śmiało można powiedzieć, że świat zatrzymał się tu na dłuższą chwilę odpoczynku. Prócz niezwykle sielskich krajobrazów cechą charakterystyczną tejże wycieczki są liczne kapliczki i figury przydrożne - typowe elementy krajobrazu Ponidzia.
Kwintesencja Ponidzia fot. Krzysztof Pęczalski
Dojazd i początek trasy
Początek i koniec wycieczki zlokalizowany jest na parkingu przy zalewie w Pińczowie. Jest tu wiele miejsc dla samochodów. Do Pińczowa można również dotrzeć komunikacją publiczną (głównie busy z Kielc i Buska-Zdroju oraz autobusy). Przy dworcu autobusowym znajduje się stacja roweru miejskiego, gdzie można wypożyczyć rower.
Oznakowanie:
Brak
Nawierzchnia trasy:
- droga asfaltowa – 43,8 km (92,8%)
- droga dla rowerów – 1,8 km (3,8%)
- droga szutrowa – 1,6 km (3,4%)
Utrudnienia na trasie:
Brak
Atrakcje na trasie:
Zalew w Pińczowie - malowniczy zbiornik o powierzchni ponad 11 ha powstał z dawnego koryta przepływającej obok rzeki Nidy. To miejsce rekreacji i wypoczynku mieszkańców jak i odwiedzających. W sezonie letnim funkcjonuje tu strzeżone kąpielisko, a miłośnicy sportów wodnych mogą skorzystać z wypożyczalni sprzętu wodnego (kajaków i rowerków wodnych). Ze względu na licznie występujące gatunki ryb, zalew jest wykorzystywany dla wędkowania. Przy plaży znajduje się plac zabaw dla najmłodszych, wielofunkcyjne boiska, skate park oraz siłownia plenerowa. W bliskiej okolicy pińczowskiego zalewu w okresie od 1 maja do 30 września, działa kemping dysponujący ponad 50 miejscami noclegowymi w domkach drewnianych i murowanych.
Aeroklub w Pińczowie – początki lotnictwa na terenie Ponidzia sięgają okresu międzywojennego, wtedy to w 1932 r. powstała w Pińczowie pierwsza Szkoła Szybowcowa. Po zakończeniu II wojny światowej dzięki zaangażowaniu pasjonatów lotnictwa, działalność szkoły została wznowiona i funkcjonowała do roku 1954. W latach 80. XX w. została powołana w Pińczowie Filia Aeroklubu Kieleckiego, a na dalszy rozwój lotnictwa znaczny wpływ miała osoba inż. Michała Ornatkiewicza, lotniarza i Przewodniczącego Komisji Lotniowej i Paralotniowej Aeroklubu Polskiego. Dzięki jego staraniom został powołany w marcu 1994 r. Aeroklub Pińczowski. Aeroklub specjalizował się w lotnictwie ultralekkim, tj. lotniach, paralotniach i motolotniach. Obecnie Aeroklub Pińczowski prowadzi szkolenia paralotniowe i lotniowe oraz szkolenia na uprawnienia dodatkowe takie jak loty z napędem /PPG/, motoparalotnie /PPGG/, przeszkolenia do lotów za wyciągarką, dla kierowników startu oraz operatorów wyciągarek. Od kilku lat Aeroklub organizuje mistrzostwa Polski PPG (paralotni z napędem), zawody w lataniu precyzyjnym czy zawody modelarskie.
Stadnina koni w Michałowie – funkcjonująca od 1953 r. hodowla koni arabskich czystej krwi to największa w Polsce i jedna z największych w Europie. O wyborze lokalizacji hodowli, w znacznym stopniu zadecydował panujący w tym miejscu mikroklimat: niewielka ilość opadów, wapienne podłoże, cienka warstwa orna. Stadnina od lat utrzymuje stado blisko 400 koni czystej krwi w tym ponad 100 klaczy. Obecnie, stadnina w Michałowie, oprócz koni arabskich, utrzymuje stado koni małopolskich o rzadkiej maści tarantowatej oraz kilkanaście kucy szetlandzkich. Ponadto posiada dwa stada bydła mlecznego: rasy jersey i czarno-białej z dużą domieszką rasy holsztyno – fryzyjskiej.
Kościół pw. św. Wawrzyńca w Michałowie – pierwotnie XIV – wieczny kościół drewniany, a następnie murowany z kamienia, konsekrowany w 1620 r. Na przestrzeni wieków kościół mocno podupadł, a znacznych zniszczeń odniósł w czasie dwóch pożarów. Obecna świątynia została wybudowana w latach 1852 – 1853 i konsekrowana w 1891 r. przez bpa. Tomasza Kulińskiego. To jednonawowa, murowana budowla z krótkim zamkniętym wielobocznie prezbiterium węższym od nawy. W ołtarzu głównym znajduje się obraz przedstawiający postać św. Franciszka, a w obu narożnikach stoją ołtarze boczne: patrona świątyni oraz Matki Bożej z Dzieciątkiem.
Kościół pw. św. Marcina we Wrocieryżu – pierwsza wzmianka o kościele pochodzi z 1394 r. Jak podają źródła, świątynia została konsekrowana w 1448 r., natomiast sto lat później kościół został wyremontowany i rozbudowany za sprawą ówczesnego proboszcza ks. Stanisława z Łowicza. Po pożarze w 1774 r. kościół uległ zniszczeniu i w jego miejsce został wybudowany kościół murowany w 1802 r. Obecny kościół posiada trzy nawy oraz prostokątne prezbiterium. Ołtarz główny i ołtarze boczne pochodzą z początku XIX w. W ołtarzu głównym znajduje się czczony jako cudowny obraz Matki Bożej z Dzieciątkiem sprowadzony tu w 1620 r. przez ks. Wojciecha Kaszowskiego.
Pomnik ku czci Legionistów w Grudzynach – ufundowany 18 marca 2018 r. przez mieszkańców gminy Imielno na pamiątkę 100 rocznicy odzyskania przez Polskę niepodległości. Tablica upamiętnia pamięć Legionistów, poległych w walkach nad Nidą w 1915 r. Na tablicy znajdziemy adnotację o tym, że Marszałek Józef Piłsudski w dniu 19 marca 1915 r. obchodził w budynku obok swoje imieniny.
Kościół pw. Św. Pawła i Piotra w Mierzwinie – historia parafii sięga okresu średniowiecza - pierwotny kościół znajdował się w niedalekich Grudzynach. Obecna świątynia została wzniesiona i konsekrowana pod koniec XVI w. To ceglana budowla na planie krzyża pokryta czerwoną dachówką. Do dwuprzęsłowej nawy głównej przylega kwadratowa kaplica z 1612 r. a od strony południowej przybudówka z zakrystią z 1888 r. W późnobarokowym ołtarzu głównym widnieje replika obrazu M.B. Częstochowskiej, a po obu stronach ołtarza figury patronów kościoła. Warto zwrócić uwagę na epitafia pochodzące z XVII – XVIII w.
Pomnik bitwy pod Mierzwinem - miejsce upamiętniające potyczkę powstania styczniowego stoczoną dnia 5 grudnia 1863 r. Walka toczyła się między oddziałem powstańczym dowodzonym przez mjr. Karola Kalitę a oddziałami rosyjskimi. Starcie zakończyło się zwycięstwem powstańców. Ze strategicznego punktu widzenia, ta bitwa nie miała większego wpływu na dalsze losy powstania. Niemniej jednak w dużej mierze przyczyniła się do zwiększenia woli walki nowo powstańczego oddziału, który odniósł zwycięstwo podczas stoczonej kilka dni później bitwy pod Hutą Szczeceńską.
Kościół pw. św. Mikołaja w Imielnie - wybudowany w I. poł. XIII w. z kamiennych ciosów wapienia pińczowskiego przez cysterskich budowniczych z Jędrzejowa. Romański charakter świątyni jest szczególnie widoczny w jej prostokątnym prezbiterium, w którym zobaczyć można zamurowany późnogotycki portal długoszowy - pierwotnie prowadzący do zakrystii. Świątynia ma układ bazylikowy, składa się z nawy głównej oraz dwóch naw bocznych. Kościół został rozbudowany w XV i XVII w. – w tym czasie dobudowano dwie kaplice boczne od strony południowej i północnej, a także przylegającą od strony północnej zakrystię. Na ścianie zewnętrznej kaplicy południowej widnieje romańska płaskorzeźba przedstawiająca Chrystusa z narzędziami Jego męki: ramię krzyża, bicze i młotek. Wnętrze świątyni zachwyca bogactwem marmurowych epitafiów pochodzących z XVI – XIX w. W ołtarzu głównym znajduje się m.in.: barokowy obraz Matki Bożej Szkaplerznej.
Stacja kolejki wąskotorowej w Pińczowie – położony w centrum miasta budynek powstał w latach międzywojennych. Jego bryła posiada elementy nawiązujące do popularnego w tym czasie stylu dworkowego. Początki kolei wąskotorowej na terenie Ponidzia sięgają okresu I wojny światowej. W 1915 r. został wybudowany pierwszy odcinek kolei od Jędrzejowa do Motkowic. W kolejnych latach budowa linii była kontynuowana w kierunku Hajdaszka i Chmielnika. Odcinek kolei z Hajdaszka do Pińczowa o długości 18 km powstał w 1924 r. i również w tym czasie powstał budynek dworca. Głównym celem kolei w ówczesnym czasie był transport płodów rolnych, gipsu, drewna, ale również i pasażerów. Zawieszenie transportu, zarówno pasażerskiego, jak i towarowego nastąpiło pod koniec XX w. Przejazdy zabytkową ciuchcią po Ponidziu zaczęto organizować na początku XXI w. Obecnie, Świętokrzyska Kolejka, należy do jednych z największych atrakcji turystycznych Ponidzia. Turyści mogą skorzystać z przejazdu pociągiem w stylu retro na trasie o długości 18 km z Jędrzejowa do Motkowic, z postojem na ognisko w Jasionnej.
Samolot przy zalewie w Pińczowie – model samolotu treningowo-szkoleniowego TS- 8 Bies został zaprojektowany jako wolnonośny dolnopłat o metalowej konstrukcji z dwuosobową kabiną w układzie tandem. Nazwa modelu pochodzi od imienia i nazwiska konstruktora – Tadeusza Sołtyka, a cyfra 8 oznacza ósmą konstrukcje stworzoną przez tego inżyniera. Pierwszy, testowy oblot tego modelu miał miejsce w dniu 27 lipca 1955 r. na lotnisku Okęcie i został dokonany przez pilota doświadczalnego Instytutu Lotnictwa inż. Andrzeja Abramowicza. Samoloty TS - 8 Bies zaczęto wycofywać ze służby wojskowej po tym jak wprowadzono do użycia nowy model TS – 11 Iskra. Część z nich uniknęła zniszczenia i została uratowana, trafiając na pomniki w różnych miejscach kraju. Pińczowski model został odrestaurowany w 2017 r. dzięki inicjatywie i zaangażowaniu władz, mieszkańców oraz lokalnych przedsiębiorców.
Źródło: Podroże ku naturze - przewodnik wydany nakładem Urzędu Marszałkowskiego Województwa Świętokrzyskiego
