Jeleniowski Park Krajobrazy jest najmniejszym parkiem w Zespole Świętokrzyskich i Nadnidziańskich Parków Krajobrazowych. To typowo leśny obszar, którego osobliwością są gołoborza na zboczach Góry Jeleniowskiej i Szczytniaku. Na terenie parku i w jego okolicy zachowało się wiele śladów i obiektów, które świadczą o bogatym dziedzictwie kulturowym.
Granice parku
Jeleniowski Park Krajobrazowy leży na Wyżynie Kieleckiej, we wschodniej części Gór Świętokrzyskich. Swoim zasięgiem obejmuje Pasmo Jeleniowskie wraz z najwyższymi szczytami regionu: Górą Jeleniowską (535 m n.p.m.), Szczytniakiem (554 m n.p.m.), a także Górą Witosławską, Wesołówką i Truskolaską. Od południa sięga terenów Doliny Kielecko-Łagowskiej, natomiast od północy obejmuje Dolinę Słupiańską, fragmenty Pasma Pokrzywiańskiego oraz malownicze przełomy rzek Dobruchny i Pokrzywianki.
Ślady natury
Pasmo Jeleniowskie porastają bory jodłowo-bukowe, zajmujące około 66% jego powierzchni. Przeważają tu lasy górskie i mieszane, a w runie występuje wiele cennych gatunków roślin chronionych. Na zboczach Góry Jeleniowskiej i Szczytniaka widoczne są, częsciowo już porośnięte, gołoborza z kabryjskich piaskowców kwacytowych.
Wyjątkowy charakter mają także zbocza wąwozów w rejonie Grzegorzowic i Skały oraz obszary krasowe w okolicach Łagowa i Piotrowa, gdzie rozwijają się murawy oraz zarośla kserotermiczne z rzadkimi roślinami ciepłolubnymi, m.in. rojnikiem pospolitym, astrem gawędką, dzwonkiem syberyjski czy kocanką piaskową.
Przenieś się do rezerwatów w Jeleniowskim Parku Krajobrazowym
Przenieś się do miast i miasteczek w otulinie Jeleniowskiego Parku Krajobrazowego
Ślady historii
Na terenie Parku zachowało się wiele śladów bogatego dziedzictwa kulturowego. Zbocza Pasma Jeleniowskiego kryją liczne stanowiska archeologiczne związane ze starożytnym górnictwem i hutnictwem żelaza z okresu wpływów rzymskich i celtyckich.
Cenne są także zabytki z późniejszych epok, w tym XIV-wieczny kościół w Grzegorzewicach, kaplice z XVII–XIX wieku, figury przydrożne oraz pozostałości dworów z parkami m.in. w Czajęcicach, Jeleniowie i Grzegorzowicach.
Ciekawostki
Lasy Pasma Jeleniowskiego odegrały również ważną rolę historyczną jako schronienie dla partyzantów. Z tym miejscem związany jest mjr Jan Piwnik „Ponury”, którego pamięć upamiętnia Izba Pamięci w rodzinnej miejscowości Janowice.
Spacerem
- Przez Jeleniowski Park Krajobrazowy przebiega Główny Szlak Świętokrzyski im. Edmunda Massalskiego oznaczony kolorem czerwonym: Gołoszyce - Góra Truskolaska - Wesołówka - Szczytniak - Jeleniowska Góra - Paprocice (ok. 18,2 km, 5, 5 godziny)
- Czarny szlak turystyczny: Nowy Skoszyn - Szczytniak - Piórków (8 km, 2,5 godziny)
- Trasa "Przez Gołoborze" - Lasy Jeleniowskie: parking – kapliczka na Górze Witosławskiej – dojście dla szlaku czerwonego oraz odcinek: zejście ze szlaku czarnego w Starym Skoszynie – parking - rez. Małe Gołoborze – rez. Szczytniak szlak czerwony, rez. Szczytniak – Stary Skoszyn szlak czarny (10,4 km, 4 godziny)
Fot. My na Szlaku
Rowerem
- Jeleniowskie Ścieżki to singletracki czyli rowerowe trasy enduro. Ich atutem jest naturalne ukształtowanie terenu oraz bliskość natury
